Czym różni się umowa o pracę od umowy zlecenia pod kątem warunków umowy?
Często osoby, które dostają propozycję pracy w ramach umowy cywilnoprawnej, pytają mnie, jaka jest różnica między umową zlecenia a umową o pracę. Ten wpis dedykuję właśnie tym osobom.
Mamy do czynienia tutaj z dwoma stosunkami: stosunkiem pracy oraz stosunkiem cywilnoprawnym.
Umowa o pracę jest zatrudnieniem pracowniczym i opiera się na przepisach prawa pracy. Stronami stosunku pracy są pracownik i pracodawca. Pracownik nie ma możliwości przekazania swoich obowiązków osobie trzeciej – musi świadczyć pracę osobiście.
Umowa zlecenie jest tzw. zatrudnieniem niepracowniczym i bazuje na przepisach prawa cywilnego. Stronami umowy są zleceniobiorca i zleceniodawca. Zleceniodawca ma możliwość powierzenia zlecenia osobie trzeciej, podwykonawcy – nie ma konieczności, aby zrealizował je osobiście.
Jak odróżnić umowę zlecenia od umowy o pracę?
Podporządkowanie
Umowa o pracę: występuje – pracownik ma obowiązek podporządkować się poleceniom pracodawcy i jego kierowniczej roli.
Umowa zlecenie: nie występuje.
Polecenie służbowe
Umowa o pracę: przełożony ma prawo je wydawać.
Umowa zlecenie: brak możliwości wydawania poleceń – jedynie wskazówki ogólne, które dotyczą sposobu realizacji umowy.
Polecenie innej pracy
Umowa o pracę: możliwość polecenia innej pracy niż określona w umowie na maksymalnie 3 miesiące w danym roku kalendarzowym.
Umowa zlecenie: brak możliwości polecenia innej pracy niż umówiona, chyba że został zawarty w umowie zapis, który dopuszcza takie rozwiązanie.
Dyspozycyjność
Umowa o pracę: obligatoryjna.
Umowa zlecenie: brak – umowa ma być realizowana w sposób, jaki został ustalony w umowie.
Godziny pracy
Umowa o pracę: stałe, wyznaczone godziny pracy, poza którymi w razie konieczności przełożony może polecić wykonywanie pracy.
Umowa zlecenie: nie ma konieczności świadczenia usług w wyznaczonych godzinach, jednak można zawrzeć zapis w umowie, który wskaże konkretne godziny. Zazwyczaj umowa zlecenia określa jedynie termin realizacji usługi, bez wskazywania godzin.
Miejsce wykonywania pracy
Umowa o pracę: obligatoryjne, określone w umowie o pracę – przełożony może także polecić podróż służbową i wykonywanie pracy w innym miejscu niż określone w umowie.
Umowa zlecenie: brak konieczności wskazywania miejsca wykonywania usługi.
Kary porządkowe
Umowa o pracę: dopuszcza się stosowanie kar porządkowych.
Umowa zlecenie: niedopuszczalne – można w umowie ująć kary umowne.
Forma umowy
Umowa o pracę: obligatoryjnie w formie pisemnej, z określeniem co najmniej: rodzaju wykonywanej pracy, wysokości wynagrodzenia, wymiaru czasu pracy, miejsca świadczenia pracy, terminu rozpoczęcia pracy.
Umowa zlecenie: brak konieczności zawierania jej w formie pisemnej, jednak strony mają obowiązek ustalić na piśmie lub elektronicznie, w jaki sposób będą potwierdzane liczby przepracowanych w ramach umowy godzin.
Wynagrodzenie
Umowa o pracę: obowiązkowe – co najmniej w wysokości płacy minimalnej w przypadku pełnego wymiaru czasu pracy (pełen etat), wypłacane co najmniej raz w miesiącu, w terminie z góry ustalonym, do 10. dnia następnego miesiąca.
Umowa zlecenie: nie może być niższe niż minimalna stawka godzinowa, a w przypadku umowy zawartej na okres przekraczający 1 miesiąc, musi ono być wypłacane co najmniej raz w miesiącu.
Która z umów lepsza?
Dla pracownika najkorzystniejszą formą zatrudnienia jest umowa o pracę, ponieważ może on wtedy korzystać z uprawnień pracowniczych, jakie przewiduje kodeks pracy. Umowa o pracę zawsze stanowi także podstawę do odprowadzania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe i zdrowotne.
W przypadku umowy zlecenie składki na ubezpieczenia emerytalne, emerytalne, wypadkowe i zdrowotne są opłacane przez zleceniodawcę tylko w przypadku, gdy umowa ta jest jedynym tytułem do ubezpieczeń społecznych. Zleceniobiorca musi tutaj także pamiętać, że ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne.
